De maastschappelijke waarde van groene verbindingen
GROENE CORRIDORS MAAS–BOS DE MAATSCHAPPELIJKE WAARDE VAN GROENE VERBINDINGEN uitgewerkt in 3 scenario’s: het huidige scenario, de gemeentelijke Oostflankvisie en een Groene CorridorS-scenario
Rapport waarbij 3 scenario’s zijn uitgewerkt: het huidige scenario, de gemeentelijke Oostflankvisie en een Groene CorridorS-scenario
Rotterdam staat voor een uitzonderlijke samenloop van opgaven. De stad wil groeien en verdichten, ruimte bieden aan wonen en werken, zich aanpassen aan een veranderend klimaat en tegelijkertijd zorgen voor gezondheid, leefkwaliteit en sociale samenhang. In deze context is natuur geen luxe of restcategorie, maar een fundamentele voorwaarde. Niet als losse plek of project, maar een essentieel ruimtelijk en sociaal raamwerk dat verstedelijking mogelijk maakt, negatieve effecten van infrastructuur opvangt en losse projecten verbindt tot een samenhangend stadsdeel. Dit rapport verkent wat dit concreet betekent voor het gebied tussen de Maas en het Kralingse Bos. Het doet dat door de maatschappelijke waarde van natuur en water inzichtelijk te maken voor drie scenario’s: de huidige situatie, de gemeentelijke Oostflankvisie en een alternatief Groene CorridorS-scenario waarin bestaande natuur- en waterstructuren expliciet met elkaar worden verbonden. Het doel is niet om een nieuw plan te introduceren, maar om te laten zien wat er gebeurt wanneer bestaande kwaliteiten samenhang krijgen en als één systeem worden benaderd. De studie sluit aan bij ontwikkelingen op meerdere schaalniveaus. Internationaal groeit de erkenning dat economie en samenleving rusten op natuurlijke systemen, zoals wordt benadrukt door het IPBES Nexus-denken en het SDG Wedding Cake-model. Nationaal is dit zichtbaar in het beleid rond bodem en water sturend, brede welvaart en klimaatadaptatie. Lokaal heeft Rotterdam met het ondertekenen van Nationaal Park Rotterdam al uitgesproken natuur als essentieel onderdeel van de stad te zien. Deze studie bouwt daarop voort door de sociaal-economische betekenis van natuur expliciet te maken.
Auteurs: Mieke Siebers, Vince van ’t Hoff, Panagiotis Georgiou, Thalia Ballell Carl en Dolf de Groot
Inhoudelijke begeleiding: Els Leclercq
Illustraties: Isabel Driessen - elKantoor
https://elkantoor.com/work/groenecorridors/GroeneCorridors_VanMaastotBos_FSD2026.pdf
Destructieve en constructieve krachten in de publieke ruimte
It all begins with an idea.
Het kralingse gasnet is aan vervanging toe. Ook in het werkgebied van Zeldenooit vindt daartoe graafwerk plaats. Dat gebeurt overigens zonder kennisgeving, terwijl dat volgens de overeenkomst met de gemeente wel zou moeten, maar dat terzijde. Een van de gevolgen is dat de monumentale hazelaar op het kruispunt van Groene Wetering en Laan van Woudestein heeft moeten wijken. Op verzoek van Zeldenooit is die teruggesnoeid en in noordelijke richting verplant.
Graafwerk in het groen, hoeft niet alleen maar destructief te zijn. Een voorbeeld van een constructieve bijwerking was de twee kuub grond die was overgebleven na het verplanten van genoemde hazelaar. De hoop losse grond trok vrijwel onmiddellijk de aandacht van een zandbij die daarin dacht te gaan nestelen. Ons verzoek omwille daarvan de hoop grond te laten liggen en te voorzien van een informatiebordje, vond geen gehoor bij de gemeente. Het ambtelijke apparaat ontbeert daarvoor eenvoudigweg de flexibiliteit. Liever tuigt de gemeente verspreid over de stad een aantal bijenburchten op die de stedelijke bij in nood moet gaan redden.
Het aantal soorten bijen en andere insecten zal echter niet toenemen als de oorzaken van de sterke achteruitgang niet worden verminderd. Een van die oorzaken is het gebrek aan dynamiek in het landschap. Die dynamiek wordt veroorzaakt door natuurlijke processen zoals het bij hoog water buiten hun oevers treden van rivieren, waardoor zand en klei wordt afgezet in het overstroomde land. Ook door de wind weggeblazen zand is een vorm van dynamiek die evenals begrazing door grote dieren veelal is verdwenen omdat de effecten ervan ongewenst worden geacht. Voor de natuur leidt het ontbreken van dynamiek meestal tot een verminderde soortenrijkdom.
Laat in het stedelijke gebied die dynamiek nu juist in hoge mate aanwezig zijn. Dat vernietigt ongetwijfeld leefgebied van bepaalde soorten dieren en planten, het kan echter ook leefgebied scheppen, getuige het voorbeeld van de zandbij. Uiteraard mits daaraan de benodigde ruimte wordt gegeven.
OE Jansen, 25 maart 2026